Rss Feed

Phong trào đọc sách của sinh viên Trường Đại học CSND và giải pháp nâng cao hiệu quả

Đăng lúc: Thứ tư - 26/12/2018 20:28 - Người đăng bài viết: Tạp Chí
         Sách là sản phẩm tinh thần của con người, là kho tàng tri thức vô tận của nhân loại. Bước vào thế giới của sách là ta đã bước vào một thế giới vô cùng rộng lớn. Đọc sách có vị trí quan trọng trong đời sống của mỗi con người. Mặc dù trong những năm gần đây, trước sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của các phương tiện thông tin đại chúng và công nghệ thông tin hiện đại, đặc biệt là việc gia tăng sử dụng điện thoại thông minh thì đọc sách vẫn là hình thức thông dụng để con người tiếp nhận thông tin và tri thức. Đọc làm cho các cá nhân trong xã hội trở thành những công dân có sức mạnh tinh thần, giải phóng khỏi những hạn chế về mặt xã hội, pháp lý và tâm lý cá nhân; đồng thời việc đọc cũng giúp con người đến gần nhau hơn.
        Muốn phát triển phong trào đọc sách phải phát triển ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc lành mạnh của các nhà quản lý và cơ quan quản lý nhà nước, của cộng đồng xã hội và của mỗi cá nhân trong xã hội. Vì vậy, mục đích cuối cùng của phát triển phong trào đọc sách chính là phát triển ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc lành mạnh của mỗi thành viên trong xã hội thể hiện ở thói quen đọc, sở thích đọc và kỹ năng đọc lành mạnh của mỗi người. Đó chính là nền tảng của một xã hội học tập, của việc học suốt đời, đây là một yêu cầu cũng là một thách thức của xã hội hiện đại.
        Với chặng đường hơn 40 năm của quá trình hình thành và phát triển, Trường Đại học CSND đã ngày càng khẳng định sự trưởng thành, lớn mạnh trên các lĩnh vực hoạt động đặc biệt là công tác giáo dục đào tạo, trong đó nguồn lực thông tin, thư viện, phát triển phong trào đọc sách là một trong những vấn đề được nhà trường chú trọng đầu tư.
        Từ khi thành lập đến nay, Trường đã luôn quan tâm đến vấn đề phát triển phong trào đọc sách, tập trung nguồn lực cho thư viện; chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thư viện; đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng nguồn lực thông tin. Đến nay, thư viện có tổng diện tích sử dụng 600 m2 với 5 bộ phận: Thư viện sau đại học; thư viện tổng hợp và các kho tài liệu các môn cơ bản, các môn luật và chuyên ngành. Nguồn tài liệu được bổ sung hàng năm, phong phú đa dạng và đảm bảo chất lượng, theo thống kê đến tháng 8/2018, thư viện có 12.414 nhan đề/tổng số 315.042 cuốn, 30 đầu tạp chí các loại trong đó có 21 đầu tạp chí trong ngành; hệ thống luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ, khóa luận tốt nghiệp, các đề tài nghiên cứu khoa học; các chuyên ngành đào tạo đều đảm bảo nguồn giáo trình, tài liệu đáp ứng tốt nhu cầu giảng dạy, học tập và nghiên cứu cho sinh viên nhà trường. Quá trình phát triển phong trào đọc sách, thư viện đã thường xuyên thông báo sách mới trên mạng nội bộ; tổ chức các đợt tuyên truyền, triển lãm sách nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn nhằm kích thích, động viên sinh viên đến thư viện nghiên cứu, học tập; nắm bắt kịp thời nhu cầu trang bị sách, sự thay đổi về nguồn tài liệu; phát triển công tác phục vụ, đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, giảng dạy, học tập trong nhà trường...
        Tuy nhiên, phong trào đọc sách nói chung cũng như phong trào đọc sách trong trường Đại học CSND đang đứng trước thực trạng đáng báo động đó là xu hướng lười đọc sách, ngại đọc sách và sự phai nhạt thói quen đọc sách trong học viên, thậm chí là trong cả cán bộ, giảng viên nhà trường. Theo thống kê công tác thư viện trong những năm gần đây cho thấy:         
 
STT Năm học Bạn đọc Tài liệu phục vụ
1 2015-2016 27.506 48.577
2 2016-2017 27.415 47.902
3 2017-2018 26.928 47.378
4 Tổng cộng 81.849 143.857
Nguồn: Trung tâm Lưu trữ và thư viện
 
        Từ đầu năm học 2018­2019 đến nay, có 6.535 lượt bạn đọc mượn, trả sách sách tại thư viện.
        Hiện nay, phong trào đọc sách trong nhà trường đang bị suy giảm, vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này?
          Thứ nhất, phải kể đến sự phát triển hết sức nhanh chóng và rộng rãi của công nghệ thông tin, truyền thông, không chỉ lấn át phong trào đọc sách mà còn làm cho nhiều người, nhất là giới trẻ bị lôi cuốn vào việc sử dụng mạng internet và các phương tiện nghe, nhìn. Sự lệ thuộc vào tri thức trên mạng kèm theo những hệ lụy như tri thức không chính xác, tản mạn, không có căn cứ khoa học khiến việc tư duy, phương pháp học của sinh viên trở nên thiếu khoa học và sáng tạo.
          Thứ hai, đến từ phía chủ quan của người đọc, đó là tâm lý trung bình chủ nghĩa, ngại phấn đấu, lười tư duy, lười nghiên cứu; tâm lý bị động trước các kỳ thi, chỉ học để thi, học đối phó, học và đọc khi các kỳ thi tới gần dẫn đến việc thụ động trong việc đọc và nghiên cứu tài liệu, sách, báo để bổ sung kiến thức, điều đó vô tình làm nghèo tri thức, tâm hồn và phong trào đọc sách.
          Thứ ba, xét về mặt đáp ứng nhu cầu đọc, có thể nói mặc dù nhà trường đã có sự quan tâm, đầu tư phát triển thư viện cả về quy mô và chất lượng tuy nhiên nguồn lực thông tin nói chung vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thông tin ngày càng phong phú, đa dạng; chưa xây dựng được chiến lược phát triển phong trào đọc sách; công tác tuyên truyền, giới thiệu sách, hướng dẫn đọc sách và phát động phong trào đọc sách chưa thường xuyên, chưa tạo sự lôi cuốn mạnh mẽ đối với người đọc; công nghệ thông tin tư liệu, thư viện được đầu tư nhưng chưa đồng bộ; công tác quản lý chưa thực sự chuẩn hóa; vấn đề liên kết, quan hệ phối hợp với các thư viện còn yếu...
        Từ những thực trạng được đánh giá chủ yếu ở hai góc độ người đọc và mức độ đáp ứng nhu cầu đọc nói trên, để góp phần nâng cao phong trào đọc sách trong nhà trường, chúng tôi đề xuất một số giải pháp cụ thể như sau:
        Một là, cần tạo lập thói quen đọc sách cho sinh viên nhà trường qua các hoạt động cụ thể:
        Tuyên truyền rộng rãi trong sinh viên về ý nghĩa của sách và việc đọc sách, phải thực sự xem sách là công cụ hỗ trợ hiệu quả quá trình học tập, nghiên cứu của người đọc, tích lũy được nhiều tri thức để vận dụng vào thực tiễn cuộc sống; việc thường xuyên đọc sách sẽ giúp người đọc có cách sử dụng ngôn ngữ phong phú, tự tin hơn trong giao tiếp, nhân văn hơn trong ứng xử, sách quý luôn rèn dũa tâm hồn con người trong sáng hơn.
        Phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ lãnh đạo nhà trường, lãnh đạo các đơn vị đối với cán bộ, giảng viên và vai trò nêu gương của cán bộ, giảng viên đối với học viên trong phong trào phát triển phong trào đọc sách trong nhà trường.
        Quá trình giảng dạy, giảng viên nên yêu cầu học viên tìm hiểu thêm thông tin trong các tài liệu tham khảo, yêu cầu học viên làm các bài tập ngoại khóa; giới thiệu cho học viên một số tài liệu cần nghiên cứu nhằm kích thích tư duy, sự sáng tạo của người học.
          Hai là, cần khơi gợi niềm đam mê, ham thích đọc sách trong sinh viên.
        Thực hiện được vấn đề này thư viện cần đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền phong trào đọc sách trong toàn trường qua các hoạt động như: triển lãm sách báo; tổ chức các hội thi tuyên truyền, giới thiệu sách; tham mưu tổ chức các buổi tọa đàm, giao lưu với các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng để khơi dậy hứng thú đọc sách trong sinh viên; phối hợp với các nhà sách, nhà xuất bản để tặng sách, bán sách trợ giá, giảm giá cho bạn đọc...
        Chủ động trong công tác tuyên truyền, giới thiệu tác giả, tác phẩm mới, định kỳ hàng tuần thư viện nên lựa chọn 1 đến 2 cuốn sách để tuyên truyền, giới thiệu đến sinh viên thông qua hệ thống mạng nội bộ trong nhà trường.
         Tuyên truyền sâu rộng những điển hình tiên tiến, những tấm gương thành công nhờ quá trình tự học và say mê đọc sách; tổ chức các phong trào thi đua đọc sách trong các đơn vị và lớp học.
          Ba là, hướng dẫn kỹ năng đọc sách hiệu quả cho sinh viên
        Vấn đề kỹ năng đọc, rút ra được những nội dung cốt lõi để vận dụng vào thực tiễn cuộc sống là một trong ba yếu tố quan trọng của phát triển phong trào đọc sách như đã nói ở trên. Thực tiễn cho thấy, nhiều người có thói quen, có sở thích đọc nhưng lại yếu về kỹ năng đọc. Giải quyết vấn đề này, nhà trường cần quan tâm mở các lớp giáo dục kỹ năng, phương pháp đọc, phương pháp thu thập và xử lý thông tin, phổ biến kinh nghiệm đọc cho cán bộ, giảng viên nhà trường.
        Đối với học viên, ngoài kiến thức ở trên lớp, giảng viên cần yêu cầu học viên phải đọc thêm các giáo trình, tài liệu tham khảo; hướng dẫn cho học viên cách tra cứu, tìm kiếm thông tin; đổi mới hình thức và phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá theo hướng tận dụng các nguồn thông tin ngoài sách giáo khoa nhất là thông tin từ thư viện để nâng cao chất lượng đào tạo, rèn luyện năng lực tự học cho học viên.
            Bốn là, cần có chiến lược, kế hoạch cụ thể để phát triển phong trào đọc sách trong nhà trường.
        Đảng ủy, Ban giám hiệu và lãnh đạo các đơn vị cần quan tâm hơn nữa đến công tác phát triển phong trào đọc sách, cần đưa nội dung này vào trong nghị quyết công tác của Đảng ủy, biến chủ trương này trở thành nội dung trọng tâm trong chương trình công tác của các đơn vị và cá nhân. Tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để thư viện hoạt động, đáp ứng tốt nhất nhu cầu nghiên cứu, giảng dạy và học tập trong sinh viên nhà trường. Thiết nghĩ, phong trào đọc sách trong nhà trường chỉ có thể phát triển khi được đặt trong môi trường song hành của những quy định và sự vận dụng linh hoạt, phải thực sự biến phong trào đọc sách thành nếp sinh hoạt hằng ngày của mỗi cá nhân mới có thể tạo thành thói quen sau đó mới có thể hình thành sở thích và kỹ năng đọc hiệu quả.
          Năm là, tập trung đâu tư để mở rộng nguồn lực cho thư viện
        Trước hết nhà trường cần có kế hoạch cụ thể để đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trình độ tin học, ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hướng dẫn, khai thác, xử lý thông tin... cho cán bộ thư viện. Thông qua đó tạo môi trường tương tác thân thiện, thông thoáng, chuyên nghiệp giữa thư viện và bạn đọc. Người cán bộ thư viện phải đủ Tâm, đủ Tầm mới có thể nuôi dưỡng thói quen, hình thành sở thích và hướng dẫn kỹ năng đọc sách cho bạn đọc, đặc biệt là đối tượng học viên trong nhà trường.
        Tập trung xây dựng nguồn lực thông tin đa dạng, phong phú, tăng cường bổ sung vốn tài liệu phong phú, đa dạng vể cả số lượng và chất lượng. Đầu tư đồng bộ, hiệu quả việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác thư viện, nghiên cứu xây dựng thư viện điện tử nhằm đạt hiệu quả khai thác tối ưu.
        Chú trọng việc liên kết, trao đổi giữa các thư viện trong và ngoài ngành để bổ sung nguồn lực thông tin...
        Tóm lại, phong trào đọc sách với các yếu tốt cốt lõi: Thói quen đọc, sở thích đọc và kỹ năng đọc có tác dụng định hướng cho mọi người tiếp cận với thông tin tri thức phù hợp, hữu ích cho cuộc sống. Phát triển phong trào đọc sách là một trong những động lực thúc đẩy sự hình thành nhân cách, mở mang hiểu biết, phát triển tư duy để có thể thích ứng với sự phát triển nhanh, mạnh của xã hội hiện đại. Phát triển phong trào đọc sách cho sinh viên nhà trường là một việc làm rất quan trọng, có tác động tích cực trong đổi mới phương pháp dạy và học; giúp sinh viên gần hơn với sách, xem sách như là một món ăn tinh thần không thể thiếu hàng ngày, tạo nền tảng quan trọng cho việc tự học, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập.
         -----------------------
          Tài liệu tham khảo
        1. Phạm Thanh Tâm (2007), Phong trào đọc sách và vấn đề đặt ra hiện nay, Tạp chí Người đọc sách, số 2 (3 - 2007), tr. 23 - 25.
        2. Phạm văn Tình (2006), “ Đọc và phong trào đọc sách trước ngưỡng cửa thông tin”, Tạp chí thư viện số 3/ 2006.
        3. Nguyễn Hữu Viêm (2009), Phong trào đọc sách và phát triển phong trào đọc sách ở Việt Nam, Tạp chí thư viện Việt Nam, số 1 (17), tr.19 - 26
Tác giả bài viết: Võ Thị Kim Chung – Lê Nhựt Minh
Nguồn tin: *Bài viết đã được đăng tải trên Tạp chí KHGD CSND số 109 tháng 11/2018
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 

Văn bản mới

Số: 491/QĐ-TTg
Tên: (Quyết định phê duyệt điều chỉnh chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất răn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050)

Ngày BH: (06/05/2018)

Số: 1250/QĐ-TTg
Tên: (Quyết định phê duyệt chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030)

Ngày BH: (30/07/2013)

Số: 582/QĐ-TTg
Tên: (Quyết định về việc phê duyệt đề án tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường do sử dụng túi ni lông khó phân hủy trong sinh hoạt đến năm 2020)

Ngày BH: (10/04/2013)

Số: 25/CT-TTg
Tên: (CHỈ THỊ VỀ MỘT SỐ NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP CẤP BÁCH VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG)

Ngày BH: (30/08/2016)

Số: 991/BGDĐT-QLCL
Tên: (Về việc hướng dẫn thực hiện Quy chế thi THPT quốc gia và xét công nhận tốt nghiệp THPT năm 2018)

Ngày BH: (14/03/2018)

Số: Số: 430/QĐ-BCA-V19
Tên: (Ban hành Kế hoạch thực hiện dân chủ trong Công an nhân dân năm 2018)

Ngày BH: (28/01/2018)

Số: Số: 304/T48
Tên: (V/v khảo sát chất lượng đào tạo của Nhà trường)

Ngày BH: (13/03/2018)

Số: 13/2017/QH14
Tên: (Luật Cảnh vệ)

Ngày BH: (19/06/2017)

Số: Chỉ thị số 13-CT/TW
Tên: (Về tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng)

Ngày BH: (11/01/2017)

Số: Thông tư 49/2017/TT-BCA
Tên: (Quy định chi tiết chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự; thành phần, số người thực hiện nhiệm vụ khi giám định đối với trường hợp khám nghiệm tử thi, mổ tử thi và khai quật tử thi)

Ngày BH: (25/10/2017)