Rss Feed
Xây dựng phong cách người CAND bản lĩnh
Tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật
Bông Hồng Xanh
tap chi

Thống kê

  • Đang truy cập: 101
  • Khách viếng thăm: 45
  • Máy chủ tìm kiếm: 56
  • Hôm nay: 5934
  • Tháng hiện tại: 132694
  • Tổng lượt truy cập: 3532816

Bồi dưỡng năng lực tư duy lý luận của giảng viên lý luận chính trị các trường Công an nhân dân

Đăng lúc: Thứ ba - 04/07/2017 01:53 - Người đăng bài viết: Tạp Chí
   1. Năng lực tư duy lý luận của giảng viên lý luận chính trị các trường Công an nhân dân
      Vấn đề cơ bản của triết học, nhất là triết học Mác - Lênin, như trong tác phẩm “L.Phoiơbắc và sự cáo chung của triết học cổ điển Đức” Ph. Ăngghen đã chỉ rõ: “Vấn đề cơ bản lớn nhất của mọi triết học, đặc biệt là triết học hiện đại, là vấn đề quan hệ giữa tư duy với tồn tại”. Vì vậy, khái niệm tư duy là một trong những khái niệm trung tâm của triết học và được coi là năng lực vô cùng kỳ diệu của con người, là trình độ rất cao và cực kỳ phức tạp của sự phản ánh. Các sản phẩm của tư duy được tạo ra một cách gián tiếp thông qua trừu tượng hóa và khái quát hóa, thông qua sự phân tích và tổng hợp… là những sản phẩm phản ánh trình độ bản chất của khách thể. Nét đặc trưng của sự phản ánh ở trình độ ý thức, trình độ lý tính đó là sự phản ánh bao giờ cũng mang tính sáng tạo. Nhờ sức mạnh của tư duy biện chứng, sáng tạo mà con người tiến xa hơn trong việc cải tạo tự nhiên, xã hội. Sự nhận thức của con người không phải là hành động tức thời, làm một lần là song. Trái lại, nhận thức là một quá trình đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ những cảm giác đến tri giác, biểu tượng, qua phán đoán suy lý rồi tiến đến xây dựng các khái niệm, phạm trù, các giả thuyết và rút ra quy luật. Nhờ các khái niệm, phạm trù, với tính cách là “công cụ của nhận thức”, như VI.Lênin nói “mà con người ngày càng tiến sâu hơn vào bản chất của các sự vật, các quá trình và hiện thực khách quan”. Đó cũng chính là quá trình con người đi tìm và phát hiện ra chân lý, cũng như bản thân chân lý là cụ thể, nó không bao giờ ngưng đọng, đứng yên, bởi vì đạt đến chân lý là một quá trình và bản thân chân lý cũng nằm trong quá trình.
        Sự vận động và phát triển của thực tiễn không những quy định mà còn đòi hỏi phải có sự vận động, biến đổi và phát triển của tư duy. Tư duy đó vận động và biến đổi ra sao phụ thuộc vào năng lực của từng chủ thể nhận thức, tức là phụ thuộc vào từng con người đang tiến hành các hoạt động nhận thức.
        Thực hiện Nghị quyết số 01-NQ/TW, ngày 28/3/1992 của Bộ Chính trị khóa VII, công tác đào tạo, nghiên cứu lý luận đã đạt được những kết quả quan trọng. Tư duy lý luận tiếp tục có bước phát triển; chú trọng tổng kết thực tiễn, nghiên cứu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; bổ sung, phát triển Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm 2011) và Hiến pháp năm 2013. Đã bước đầu hình thành hệ thống lý luận cơ bản về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Công tác đào tạo và nghiên cứu lý luận chính trị đã góp phần tích cực, xây dựng được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới đất nước, từng bước đưa nước ta thoát khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội, tình trạng nước nghèo, kém phát triển, trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình, phấn đấu tạo nền tảng để nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.
        Kết quả đạt được về công tác lý luận trên đây, có sự đóng góp của đội ngũ giảng viên lý luận chính trị các trường đại học, cao đẳng nói chung và giảng viên lý luận chính trị các trường Công an nhân dân nói riêng. Công tác nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị trong các trường Công an nhân dân luôn được quan tâm, định hướng với nội dung, hình thức đa dạng, phong phú hơn. Công tác nghiên cứu, quán triệt các nghị quyết, kết luận của Đảng đối với sự nghiệp giữ gìn an ninh trật tự có đổi mới. Đội ngũ giảng viên lý luận chính trị được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng phát triển. Việc phát huy dân chủ, tự do sáng tạo trong nghiên cứu lý luận được coi trọng. Cuộc đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; chống âm mưu “diễn biến hòa bình” và sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống đã đạt kết quả.
        Tuy nhiên, công tác nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị tại các trường Công an nhân dân còn có những hạn chế nhất định. Nhìn chung, lý luận chính trị có một số điểm còn lạc hậu, tính dự báo thấp, kết quả nghiên cứu lý luận chưa đáp ứng tốt yêu cầu của thực tiễn công tác đảm bảo an ninh trật tự. Nghiên cứu về tình hình thế giới, khu vực và vấn đề thời đại chưa sâu sắc, toàn diện. Kết quả nghiên cứu về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh còn dàn trải, tính hệ thống chưa cao, chưa gắn kết chặt chẽ với những vấn đề thực tiễn đang đặt ra, nhất là trong lĩnh vực an ninh trật tự. Kết quả thực hiện nhiệm vụ cung cấp luận cứ khoa học làm cơ sở cho việc xây dựng đường lối, quan điểm về đảm bảo an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự xã hội còn hạn chế, nhiều vấn đề thực tiễn đặt ra chưa được làm rõ. Đội ngũ giảng viên nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị đã được kiện toàn nhưng còn ít chuyên gia lý luận đầu đàn trên các lĩnh vực. Hợp tác quốc tế về lý luận còn hạn chế, hiệu quả thấp.
        Bên cạnh đó, công tác lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức và quản lý các hoạt động nghiên cứu, giảng dạy lý luận còn nhiều bất cập. Thiếu gắn bó mật thiết giữa nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, giữa cán bộ lý luận và cán bộ lãnh đạo, chỉ đạo thực tiễn; giữa công tác nghiên cứu lý luận và công tác giảng dạy lý luận. Công tác tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng lý luận chính trị còn hạn chế về chất lượng, trùng lắp về nội dung, chương trình, giáo trình; chậm đổi mới về phương pháp. Đấu tranh tư tưởng, lý luận chưa theo kịp yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, đặc biệt là trong điều kiện bùng nổ thông tin và phát triển mạng thông tin toàn cầu.
        Những hạn chế, khuyết điểm nói trên có nguyên nhân khách quan là quá trình đổi mới, phát triển đất nước nảy sinh nhiều vấn đề mới, phức tạp, chưa có tiền lệ. Về chủ quan, đội ngũ giảng viên lý luận chính trị các trường Công an nhân dân còn chưa nâng cao năng lực tư duy lý luận, chưa thực sự coi trọng công tác lý luận, công tác nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị. Phát huy dân chủ trong nghiên cứu lý luận chính trị còn có mặt hạn chế, bất cập. Việc đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các đơn vị nghiên cứu lý luận còn hạn chế.
        2. Biện pháp nâng cao năng lực tư duy lý luận của giảng viên lý luận chính trị các trường Công an nhân dân
        Năng lực tư duy lý luận - sáng tạo, trước hết thể hiện ở khả năng đúc rút kinh nghiệm, thu nhận, phản ánh, xử lý thông tin, để từ đó lựa chọn và khái quát tri thức lý luận phục vụ cho việc diễn giải, lập luận chứng minh làm rõ lý luận, đó là việc tìm tòi phát hiện các tình huống có vấn đề để kích thích tư duy - đây là phương pháp tư duy được sử dụng mang tính phổ biến trong quá trình tìm hiểu bản chất của sự vật hiện tượng. Người giảng viên, không chỉ dựa trên nhận thức cảm tính khi phân tích xử lý thông tin, mà đó là quá trình nhận thức lý tính, nhận thức bản chất sự vật, hiện tượng. Có một sự lầm lẫn rất thường gặp ở một số người, đó là sự ngộ nhận rằng cảm tính là linh cảm, từ đó họ đồng nhất cảm tính với linh cảm trí tuệ, hay là trực giác trí tuệ. Thực ra đây là hai trình độ hoàn toàn khác biệt, không thể lấy nhận thức cảm tính thay cho linh cảm, trực giác. Không phải bao giờ và bất cứ ai cũng có thứ linh cảm hay trực giác này. Đúng là ai cũng có nhận thức cảm tính, nhưng nếu chỉ dừng lại ở nhận thức cảm tính thì không thể đi sâu vào bản chất của sự vật và hiện tượng. Trực giác trí tuệ, chỉ xuất hiện ở những người có năng lực tư duy lý luận ở trình độ khái quát cao mới có được. Muốn vậy, người giảng viên nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị cần phải có quá trình tích lũy kinh nghiệm bằng sự khổ công học tập, “dùi mài kinh sử”, tìm tòi tích lũy tri thức nhiều năm, thậm chí suốt cả thời gian dài. Mặt khác, người giảng viên còn phải có linh cảm, trực giác, để sáng tạo, phát hiện vấn đề mới và giải quyết một cách triệt để thì mới nâng cao trình độ tri thức, nâng cao năng lực tư duy sáng tạo phát hiện cái mới phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu lý luận chính trị tại các trường Công an nhân dân hiện nay.
        Người giảng viên cũng cần phải đạt đến trình độ tư duy bằng khái niệm, đó là khả năng ghi nhận, tái hiện các sự kiện, trên cơ sở đó tiến hành đối chiếu, phân tích, để rút ra kết luận mới, làm cơ sở cho tư duy trừu tượng là điều kiện cho phép đi sâu tìm hiểu bản chất của các sự vật và hiện tượng. Nếu như không có trình độ tư duy bằng khái niệm thì cũng có nghĩa là khó có năng lực trừu tượng hóa. Do vậy, tư duy bằng khái niệm là năng lực cho phép đi sâu vào bản chất của sự vật, hiện tượng để phân định đúng sai, phát hiện ra mâu thuẫn, tìm ra động lực thúc đẩy việc nâng cao năng lực tư duy lý luận, tư duy trừu tượng.
        Trong nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị, người giảng viên còn cần phải tránh tư tưởng giáo điều. Muốn vậy, cần tránh hai khuynh hướng: một là, đơn giản hóa vấn đề, cắt xén lý luận theo chủ quan của mình; hai là, tiếp thu lý luận theo kiểu “tầm chương trích cú” hay “chủ nghĩa kinh viện” một cách máy móc, siêu hình. Điều trên đây diễn ra ở những người chưa có một nền tảng tri thức vững chắc, chưa đạt đến một trình độ tư duy trừu tượng và khái quát hóa cao. Vì vậy, việc rèn luyện, nâng cao và phát triển hoàn thiện năng lực tư duy để vươn tới năng lực tư duy lý luận, tư duy biện chứng là yêu cầu bắt buộc đối với người giảng viên các trường Công an nhân dân trong điều kiện hiện nay.
        Người giảng viên có tư duy lý luận, tư duy biện chứng còn để khắc phục tư duy máy móc, siêu hình và nhất là để nhận ra tác hại của khuynh hướng dùng ý chí chủ quan, bất chấp quy luật khách quan trong nhận thức và hoạt động thực tiễn. Loại tư duy này, thường được đội lốt dưới hình thức học tập kinh nghiệm, tổng kết thực tiễn… Nhưng thực ra là sao chép, cóp nhặt, lắp ghép… để tạo ra sản phẩm mà không tính đến nét đặc thù và tính cá biệt của đối tượng dạy học.
        Để nâng cao năng lực tư duy lý luận, người giảng viên cần tránh quá nhấn mạnh đến vai trò của ý chí mà coi nhẹ mặt tri thức, trí tuệ, tư duy cần có. Bất kỳ làm việc gì cũng cần phải có ý chí, nếu thiếu ý chí thì không thể thành công. Tuy nhiên, ý chí đó được đặt trên một nền tảng chủ nghĩa cá nhân vị kỷ, mà không được đặt trên một nền tảng tri thức khoa học, không có chỗ dựa đạo đức lành mạnh và vững chắc thì hậu quả xấu sẽ xảy ra. Ở thế kỷ XVII, nhà triết học Pháp là Đề- các- tơ đã nói: “Một khi mà ý chí lớn hơn lý trí, mạnh hơn trí tuệ thì đó là nguyên nhân đẻ ra những sai lầm”.
        Các biện pháp nâng cao năng lực tư duy lý luận cho giảng viên nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị các trường CAND:
        Một là, tiếp tục khẳng định và cụ thể hóa những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các giá trị bền vững phù hợp với thực tiễn của Việt Nam; chỉ rõ vấn đề cần bổ sung, phát triển và vận dụng vào thực tiễn công tác Công an;
        Hai là, tiếp tục nghiên cứu có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, làm rõ sự bổ sung, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin của Hồ Chí Minh. Tập trung đi sâu nghiên cứu những giá trị văn hóa truyền thống, những bài học kinh nghiệm lịch sử xây dựng và bảo vệ đất nước của dân tộc Việt Nam, đặc biệt là tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về an ninh trật tự;
        Ba là, tiếp tục đi sâu nghiên cứu về bản chất, đặc điểm của chủ nghĩa tư bản hiện đại, làm rõ tính chất, đặc điểm mới của thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Nghiên cứu tình hình thế giới và khu vực, cục diện, quan hệ giữa các nước lớn, các nước láng giềng và tương quan các lực lượng trên thế giới, những biến động về chính trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng trong khu vực và thế giới; an ninh hàng hải trên thế giới và khu vực, vấn đề biển Đông; các vấn đề về dân chủ, nhân quyền, tôn giáo có ảnh hưởng đến an ninh trật tự. Tăng cường nghiên cứu dự báo tình hình.
        Bốn là, đối với những trào lưu tư tưởng, học thuyết, lý thuyết mới, tiếp tục mở rộng và đi sâu nghiên cứu trên quan điểm khách quan, biện chứng và tiếp thu những giá trị tiến bộ. Kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa giáo điều, chủ nghĩa xét lại, chủ nghĩa cơ hội và âm mưu diễn biến hòa bình các tư tưởng thù địch dưới mọi màu sắc.
        Để nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, giảng dạy lý luận chính trị tại các trường đại học Công an nhân dân trong kiện hiện nay, người giảng viên còn cần rèn luyện và trau rồi năng lực tư duy lý luận, tư duy biện chứng trên đây; đồng thời thấm nhuần tư tưởng được Ph. Ăngghen nêu trong tác phẩm “Biện chứng của tự nhiên” là: “Một dân tộc muốn đứng vững trên đỉnh cao của khoa học thì không thể không có tư duy lý luận”.
Tác giả bài viết: Nguyễn Văn Nghệ
Nguồn tin: Bài viết đã được đăng tải trên Tạp chí KHGD CSND số 87 (tháng 3/2017)
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Ý kiến bạn đọc

 

Văn bản mới

Số: 991/BGDĐT-QLCL
Tên: (Về việc hướng dẫn thực hiện Quy chế thi THPT quốc gia và xét công nhận tốt nghiệp THPT năm 2018)

Ngày BH: (14/03/2018)

Số: Số: 430/QĐ-BCA-V19
Tên: (Ban hành Kế hoạch thực hiện dân chủ trong Công an nhân dân năm 2018)

Ngày BH: (28/01/2018)

Số: Số: 304/T48
Tên: (V/v khảo sát chất lượng đào tạo của Nhà trường)

Ngày BH: (13/03/2018)

Số: 13/2017/QH14
Tên: (Luật Cảnh vệ)

Ngày BH: (19/06/2017)

Số: Chỉ thị số 13-CT/TW
Tên: (Về tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng)

Ngày BH: (11/01/2017)

Số: Thông tư 49/2017/TT-BCA
Tên: (Quy định chi tiết chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự; thành phần, số người thực hiện nhiệm vụ khi giám định đối với trường hợp khám nghiệm tử thi, mổ tử thi và khai quật tử thi)

Ngày BH: (25/10/2017)

Số: Chỉ thị số 14-CT/TW
Tên: (Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng)

Ngày BH: (18/07/2017)

Số: 1884/QyĐ-T48
Tên: (Quy định về văn hóa ứng xử của cán bộ, giảng viên, công nhân viên và sinh viên Trường Đại học CSND)

Ngày BH: (12/10/2017)

Số: 27/2017/TT-BCA
Tên: (Quy định về quy tắc ứng xử của Công an nhân dân)

Ngày BH: (21/08/2017)

Số: 124/2015/NĐ-CP
Tên: (NGHỊ ĐỊNH SỐ 185/2013/NĐ-CP NGÀY 15 THÁNG 11 NĂM 2013)

Ngày BH: (14/11/2013)