Rss Feed
Xây dựng phong cách người CAND bản lĩnh
Tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật
Bông Hồng Xanh
tap chi

Thống kê

  • Đang truy cập: 38
  • Khách viếng thăm: 36
  • Máy chủ tìm kiếm: 2
  • Hôm nay: 2765
  • Tháng hiện tại: 75544
  • Tổng lượt truy cập: 2419732

Phương thức, thủ đoạn khai thác, vận chuyển, mua bán cát, sỏi trên sông và cửa biển vi phạm pháp luật về môi trường ở nước ta hiện nay

Đăng lúc: Thứ bảy - 17/09/2016 20:15 - Người đăng bài viết: Tạp Chí
       Cát, sỏi là loại vật liệu xây dựng nội địa và nhiều công cụ quan trọng ở nước ta. Trữ lượng cát, sỏi xây dựng của nước ta đạt khoảng 2,1 tỷ m3, chủ yếu phân bố ở sông, cửa biển. Do nhu cầu cao về cát, sỏi để xây dựng và lợi nhuận lớn từ khai thác, vận chuyển, mua bán nên vi phạm pháp luật trong hoạt động này diễn ra ngày càng phức tạp. Từ năm 2008 đến năm 2015, lực lượng Cảnh sát môi trường (CSMTr) đã phối hợp với các lực lượng chức năng khởi tố điều tra 22 vụ án với 65 bị can, xử lý vi phạm hành chính 83.248 trường hợp, với tổng tiền phạt đạt 122 tỷ đồng, tịch thu 35 phương tiện thủy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động khai thác cát, sỏi trái phép khác.
       Kết quả nghiên cứu phân tích cho thấy các đối tượng vi phạm pháp luật dùng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt để khai thác, vận chuyển, mua bán cát sỏi trên sông, cửa biển gây ra nhiều khó khăn cho lực lượng CSMTr trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý. Với mong muốn nâng cao hiệu quả phòng, chống vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán cát, sỏi trên sông, cửa biển, chúng tôi xin phân tích và trao đổi một số phương thức, thủ đoạn vi phạm pháp luật trong hoạt động này.
       -  Phương thức, thủ đoạn khai thác:
       + Phương thức, thủ đoạn lén lút khai thác không phép:
       Theo thống kê của Cục CSMTr, đây là thủ đoạn phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ 90% số vụ vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán cát, sỏi trên sông, cửa biển. Để lén lút bơm hút cát, sỏi, các đối tượng thường tổ chức thành từng nhóm khoảng 3 đến 5 người, sử dụng phương tiện chủ yếu là ghe đóng hoán cải bằng gỗ (ghe bầu) có tải trọng dưới 20 tấn, có trang bị máy bơm, ống dẫn. Khi đến địa điểm bơm hút, 2 hoặc 3 đối tượng lặn xuống nước điều khiển đầu ống hút vào những nơi có cát, sỏi dưới lòng sông, cửa biển. Đặc biệt, một số đối tượng liều lĩnh cắm đầu ống hút vào khu vực gần bờ sông, bờ biển để hút cát, sỏi gây sạt lỡ đất, đê điều và các công trình thuỷ lợi. Các đối tượng còn lại điều khiển ghe, vận hành máy bơm và cảnh giới. Tuỳ vào trữ lượng cát, sỏi và công suất của máy bơm, khoảng từ 30 phút đến 60 phút, các đối tượng sẽ hút đầy một ghe cát (từ 10 đến 15 m3); mỗi đêm hút được khoảng 5 đến 7 ghe cát (khoảng 70 m3). Sau khi hút đầy ghe, các đối tượng nhanh chóng chở cát, sỏi bán cho các vựa hoặc xà lan đậu ở địa phận giáp ranh với tỉnh, thành phố khác. Cơ quan chức năng nếu phát hiện, bắt giữ, cũng chỉ xử lý được các đối tượng khai thác nhỏ lẻ trên ghe bầu với khối lượng nhỏ cát, sỏi, khó xử lý được các vựa, xà lan.
       Hoạt động lén lút khai thác cát, sỏi không phép tập trung xảy ra ở những khu vực sông, cửa biển hẻo lánh, xa khu dân cư, ít tàu thuyền qua lại, khu vực sông, cửa biển giáp ranh giữa các tỉnh, thành phố hoặc khu vực cửa biển xa đất liền, khu vực sông lớn có dòng thủy lưu phức tạp, nguy hiểm, lực lượng chức năng chưa có đủ phương tiện, thiết bị để tuần tra, phát hiện, xử lý. Thời gian khai thác trái phép thường vào ban đêm (thường từ 21 giờ đến 5 giờ sáng hôm sau) hoặc các ngày nghỉ, ngày lễ, tết, khi hoạt động tuần tra, kiểm soát của các cơ quan chức năng có nhiều sơ hở. Ban ngày hoặc khi có lực lượng chức năng kiểm tra, các đối tượng vi phạm cất giấu ghe hút cát vào các kênh rạch của các nhánh sông.
       Ở những khu vực sông, cửa biển tập trung nhiều ghe, xà lan khai thác cát, sỏi không phép với trữ lượng lớn, các đối tượng bố trí người theo dõi lực lượng chức năng, chốt chặn ở các điểm trước khi vào khu vực khai thác. Khi phát hiện lực lượng chức năng tuần tra, kiểm soát, các đối tượng này sẽ dùng phương tiện tiện thủy tốc độ cao hoặc điện thoại để thông báo cho các đối tượng còn lại dừng hoạt động khai thác, rút ống hút, tắt máy bơm và di chuyển phương tiện khai thác sang khu vực sông, cửa biển thuộc địa phận tỉnh, thành phố khác để neo đậu. Một số nhóm đối tượng còn dùng tàu, thuyền ngăn cản hoặc giăng lưới sắt xung quanh không cho phương tiện của lực lượng chức năng tiếp cận khu vực khai thác.
       Nếu lực lượng chức năng tiếp cận được các ghe, xà lan khai thác cát, sỏi trái phép thì các đối tượng vi phạm sẽ rút đánh chìm ghe, xà lan bằng cách rút lỗ lù ở giữa ghe, xà lan để nước tràn vào, sau đó sẽ nhảy xuống nước bơi vào bờ tẩu thoát, đợi lực lượng chức năng rút đi, thì trục vớt phương tiện lên để tiếp tục hoạt động.
       Đặc biệt, một số nhóm khai thác cát, sỏi không phép còn mua chuộc, lôi kéo cán bộ Đảng, nhà nước để bảo kê, báo tin trước khi có hoạt động kiểm tra của lực lượng chức năng hoặc thuê mướn các đối tượng đầu gấu, giang hồ, thuê mướn các hộ nghèo sống gần sông, cửa biển không có nghề nghiệp ổn định vào hoạt động khai thác, bảo vệ địa điểm khai thác, cản trở phương tiện truy bắt, chống trả lại lực lượng chức năng. Điển hình như:
       Ngày 24/9/2012, C49 đã phối hợp với C45 và các lực lượng liên quan kiểm tra 5 phương tiện đang khai thác, mua bán cát trên tuyến sông Lô thuộc tỉnh Vĩnh Phúc thuộc xã Bạch Lưu - huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc và nhà nổi của Công ty Trường Sơn. Khi Đoàn kiểm tra thực hiện nhiệm vụ, đối tượng Nguyễn Văn Đăng cầm đầu các đối tượng khai thác cát, sỏi không phép khác chống trả, đe doạ các thành viên của đoàn kiểm tra. Đoàn kiểm tra đã khống chế các đối tượng, thu giữ 01 khẩu súng bắn đạn ghém, 11 dao tự chế dài 1m. Sau khi xác minh làm rõ, các lực lượng chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính đối với công ty Trường Sơn và các chủ phương tiện khai thác cát, sỏi trái phép, khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can về tội “tàng trữ vũ khí quân dụng trái phép” đối với 2 đối tượng Trịnh Xuân Giang và Nguyễn Tuấn Minh; khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can về tội “đe dọa giết người” đối với đối tượng Nguyễn Văn Đăng.
       Ngày 04/6/2013, Công an tỉnh Đồng Tháp đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can về tội Vi phạm các quy định về khai thác tài nguyên (cát) theo Điều 172 Bộ luật Hình sự, trong đó có ba bị can nguyên là Bí thư Huyện ủy, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Hồng Ngự. Nằm trong Ban chỉ đạo phòng chống khai thác cát, sỏi trái phép của huyện Hồng Ngự, các đối tượng trên cấu kết với Giám đốc, Phó Giám đốc, kế toán trưởng, nhân viên Công ty TNHH Ngự Bình tổ chức khai thác cát, sỏi trái phép trên sông Tiền đoạn qua huyện Hồng Ngự gây thiệt hại trên 11 tỷ đồng. Nắm được thông tin về lịch trình, kế hoạch hoạt động của các lực lượng chức năng, các đối tượng này báo cho đồng bọn dừng hoạt động khai thác khi lực lượng chức năng tuần tra, kiểm soát, gây khó khăn cho hoạt động phát hiện, bắt giữ, xử lý.
       + Phương thức, thủ đoạn lợi dụng giấy phép được cấp để khai thác sai quy định:
        Theo thống kê của Cục CSMTr, thủ đoạn này chiếm tỷ lệ 10% số vụ vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán cát, sỏi trên sông, cửa biển. Hiện nay, các đối tượng thường lợi dụng hai loại giấy phép để khai thác cát, sỏi: Giấy phép khai thác, kinh doanh, tập kết, trung chuyển cát, sỏi trên sông, cửa biển và giấy phép nạo vét đường thủy, duy tu bến cảng kết hợp với tận thu khai thác cát, sỏi. Tính đến hết năm 2015, cả nước có hơn 900 giấy phép khai thác, kinh doanh, tập kết, trung chuyển cát, sỏi trên sông, cửa biển, trong đó hơn 400 giấy phép còn hiệu lực; 47 dự án nạo vét luồng đường thủy nội địa và luồng hàng hải kết hợp với tận thu cát, sỏi. Lợi dụng các giấy phép trên, các đối tượng tự tổ chức khai thác hoặc chuyển giao cho các đơn vị, cá nhân khác vào khai thác, tận thu vượt thiết kế về số lượng, khối lượng, độ sâu, chiều dài, chiều rộng, vượt quá số lượng phương tiện cho phép. Đặc biệt, ở các khu vực giáp ranh chưa xác định địa giới hành chính trên sông hoặc xác định chưa rõ ràng, các công ty được cấp phép khai thác cát, sỏi thuộc địa bàn tỉnh này còn tổ chức khai thác lấn sang địa phận tỉnh khác, điển hình như ở đoạn sông Thái Bình giáp Nam Định, Hà Nội giáp Hưng Yên, Đồng Nai giáp Thành phố Hồ Chí Minh... Do dòng chảy và quá trình tự bồi đắp, di chuyển của cát, sỏi dưới lòng sông, cửa biển nên các lực lượng chức năng rất khó xác định chính xác dấu vết và mức độ vi phạm để xử lý. Điển hình như vụ Công ty CP Hàng hải và Đầu tư phát triển Hiệp Phước lợi dụng giấy phép nạo vét sông Đồng Nai đoạn từ cầu Đồng Nai đến rạch Ông Nhiêu do Bộ Giao thông vận tải cấp, để khai thác cát trái phép như nạo vét quá độ sâu cho phép 0,5-1 m, nạo vét ngoài phạm vi luồng tuyến... Các lực lượng chức năng, trong đó có lực lượng CSMTr Công an tỉnh Đồng Nai, thành phố Hồ Chí Minh đã phát hiện, lập biên bản ghi nhận vi phạm, kiến nghị Bộ Giao thông vận tải và các cơ quan chức năng xử lý, thu hồi dự án của này.
       -  Phương thức, thủ đoạn vận chuyển, mua bán:
       + Phương thức, thủ đoạn vận chuyển:
       Đối tượng xé lẻ số lượng cát, sỏi để vận chuyển nhiều lần bằng ghe bầu, khối lượng cát, sỏi mỗi lần vận chuyển dưới mức truy cứu trách nhiệm hình sự và nếu bị bắt, chỉ bị xử phạt hành chính ở khung thấp; sử dụng một bộ hoá đơn, chứng từ thật để vận chuyển nhiều lần. Sử dụng phương tiện đường thuỷ đã quá thời hạn đăng kiểm, mang biển kiểm soát giả để vận chuyển nếu bị phát hiện thì bỏ lại phương tiện để tẩu thoát.
       Thời gian tập trung vận chuyển thường vào các ngày nghỉ, ngày lễ, tết, vào giờ ăn trưa, ăn tối, vào đêm khuya khi lực lượng chức năng có nhiều sơ hở. Khi vận chuyển, các đối tượng cho “hoa tiêu” chạy trước thăm dò, nếu phát hiện lực lượng chức năng, sẽ dùng điện thoại di động, bộ đàm báo tin cho phương tiện vận chuyển cát, sỏi trái phép phía sau rẽ qua đường khác hoặc rẽ vào các nhánh kênh, rạch ẩn nấp, lẫn trốn. Nếu bị bắt, chủ phương tiện sẽ nhờ, thuê, mướn người chưa bị xử lý hành chính về hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán cát, sỏi đứng ra nhận thay.
       + Phương thức, thủ đoạn mua bán:
       Đối tượng khai thác cát, sỏi trái phép cấu kết với các chủ vựa gần địa điểm khai thác tổ chức tập kết cát, sỏi lên bờ bán cho người có nhu cầu. Để tránh bị các cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý, các đối tượng này khai thác đến đâu bán đến đó. Do việc mua bán, trao đổi giữa các đối tượng khai thác trái phép với các chủ vựa được thỏa thuận bằng miệng, thanh toán bằng tiền mặt và người mua cát, sỏi để xây dựng ít khi yêu cầu chủ vựa xuất hoá đơn nên các cơ quan chức năng rất khó kiểm soát đầu vào và đầu ra của cát, sỏi tại các vựa. Trong trường hợp bị cơ quan chức năng kiểm tra, chủ các vựa cát, sỏi này sử dụng hoá đơn cũ quay vòng để đối phó hoặc liên hệ với các đơn vị được cấp phép khai thác để mua hoá đơn khống hợp thức hoá. Để gây khó khăn cho việc xác minh, xử lý, các chủ vựa thường mua hoá đơn khống của các đơn vị ở địa bàn tỉnh, thành phố khác.
Tác giả bài viết: Nguyễn Minh Đức – Trường Đại học CSND
Nguồn tin: Bài viết đã được đăng tải trên Tạp chí KHGD CSND số 78 (tháng 7/2016))
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 

Văn bản mới

Số: 13/2017/QH14
Tên: (Luật Cảnh vệ)

Ngày BH: (19/06/2017)

Số: Chỉ thị số 13-CT/TW
Tên: (Về tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng)

Ngày BH: (11/01/2017)

Số: Thông tư 49/2017/TT-BCA
Tên: (Quy định chi tiết chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự; thành phần, số người thực hiện nhiệm vụ khi giám định đối với trường hợp khám nghiệm tử thi, mổ tử thi và khai quật tử thi)

Ngày BH: (25/10/2017)

Số: Chỉ thị số 14-CT/TW
Tên: (Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng)

Ngày BH: (18/07/2017)

Số: 1884/QyĐ-T48
Tên: (Quy định về văn hóa ứng xử của cán bộ, giảng viên, công nhân viên và sinh viên Trường Đại học CSND)

Ngày BH: (12/10/2017)

Số: 27/2017/TT-BCA
Tên: (Quy định về quy tắc ứng xử của Công an nhân dân)

Ngày BH: (21/08/2017)

Số: 124/2015/NĐ-CP
Tên: (NGHỊ ĐỊNH SỐ 185/2013/NĐ-CP NGÀY 15 THÁNG 11 NĂM 2013)

Ngày BH: (14/11/2013)

Số: Chứng chỉ Tin học ICDL
Tên: (ICDL là chứng chỉ kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin)

Ngày BH: (12/11/2015)

Số: 2785/BYT-KCB
Tên: (Tăng cường thực thi Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá và hưởng ứng Ngày thế giới không thuốc lá; Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2016)

Ngày BH: (15/05/2016)

Số: VBQPPL
Tên: (Hệ thống văn bản về thuế 2)

Ngày BH: (09/05/2017)