Rss Feed
Chào mừng Khai giảng năm học 2020-2021 Trường Đại học Cảnh sát nhân dân

Một số vấn đề đặt ra nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng văn hóa giao thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

Đăng lúc: Thứ hai - 16/05/2016 21:15 - Người đăng bài viết: Tạp Chí
       Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, chính trị của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam thuộc miền Đông Nam Bộ, đồng thời là một trung tâm chính trị của nước ta. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, trong những năm qua Thành phố Hồ Chí Minh đã có những bước phát triển vượt bậc trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng. Tuy nhiên, tình hình vi phạm pháp luật giao thông, tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông ở thành phố hiện nay diễn ra hết sức nghiêm trọng. Để giải quyết vấn đề trên, đồng thời đáp ứng nhu cầu đi lại và giao thương cũng như giao lưu giữa Thành phố Hồ Chí Minh với các tỉnh trong khu vực, các cấp chính quyền, ban ngành Thành phố đã không ngừng chú trọng đầu tư, nâng cấp hệ thống giao thông. Tuy nhiên, tình hình vi phạm pháp luật giao thông còn diễn ra thường xuyên và ngày càng phức tạp, gây ra những hậu quả xấu ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội của Thành phố.
       Theo báo cáo của Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) đường bộ - đường sắt, Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy: Năm 2014 các lực lượng chức năng đã xử lý 236.266 trường hợp vi phạm pháp luật giao thông, ra quyết định xử phạt 233.235 trường hợp, tạm giữ 2.669 phương tiện; xảy ra 2.863 vụ va chạm giao thông, 859 vụ tai nạn giao thông, làm chết 338 người, bị thương 114 người. Những lỗi chủ yếu là do người tham gia giao thông không chấp hành nghiêm chỉnh các quy định pháp luật giao thông, vi phạm các quy tắc về an toàn giao thông đường bộ, cụ thể như: Lưu thông không đúng phần đường, làn đường quy định, đây là hành vi vi phạm phổ biến nhất và cũng là nguyên nhân gây ra nhiều vụ tai nạn giao thông nhất trong những năm qua (chiếm 28,1%); điều khiển phương tiện giao thông vi phạm về tốc độ (chiếm 18,12%); chuyển hướng xe không đúng quy định (chiếm 9,5%); vi phạm về tránh vượt (chiếm 7,9%); không nhường quyền ưu tiên (chiếm 3,73%); lưu thông vào đường cấm, đường ngược chiều (chiếm 3,4%); không chấp hành đèn tín hiệu giao thông (chiếm 7,93%); đưa phương tiện không đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật vào sử dụng, chở quá số người quy định (chiếm 9,56%) và một số hành vi khác. Đặc biệt, tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật giao thông là vấn đề nhức nhối hiện nay. Chúng ta dễ dàng quan sát được hình ảnh thanh thiếu niên điều khiển xe đạp, xe máy, đi bộ, tụ tập dưới lòng đường, đi sai phần đường, đi ngược chiều, thậm chí đi cả vào đường cấm của xe ôtô, chở quá số người quy định, dùng đỗ xe dưới lòng đường; xe máy dàn hàng ngang, đi hàng đôi, hàng ba, vừa đi vừa nói chuyện đùa nghịch trên đường phố, rẽ không báo tín hiệu hoặc không quan sát, rẽ ngoặc đột ngột trước đầu xe cơ giới đang chạy, vượt hoặc chuyển hướng xe không đúng quy định, chen lấn lên trước rất phổ biến.
       Thực trạng trên cho thấy, công tác xây dựng văn hóa giao thông của các cơ quan chức năng vẫn còn nhiều hạn chế. Qua nghiên cứu thực tiễn công tác xây dựng văn hóa giao thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, chúng tôi thấy nổi lên một số nguyên nhân của hạn chế như sau:
       Một là, do ý thức của người tham gia giao thông còn thấp. Văn hóa giao thông phụ thuộc vào sự tự nhận thức, tự hành động và mặt bằng dân trí của toàn xã hội. Hàng ngày chúng ta có thể nhìn thấy hình ảnh một đoàn xe bị dồn ứ lại sau một người phụ nữ đẩy chiếc xe chất đầy vật liệu phế thải đi nghênh ngang giữa đường phố, hay ở các khu công nghiệp vào giờ tan ca hàng ngàn công nhân băng qua đường phố như giữa đường làng làm cho giao thông bị tê liệt.
       Hai là, hệ thống cơ cở hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ giao thông công cộng còn thấp, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của xã hội. Chúng ta kêu gọi người dân cần tôn trọng luật giao thông, người đi bộ phải đi trên vỉa hè, không được băng qua đường tuỳ tiện, nhưng vỉa hè bị chiếm dụng để buôn bán, để vật liệu, cầu vượt hay hầm chui cũng không có thì khó lòng mà vận động được người dân, thậm chí chưa nói đến chuyện phạt. Ai cũng biết lượng xe máy nhiều sẽ làm cản trở giao thông, gây ách tắc, nhưng không thể không sử dụng vì không có một loại hình nào thay thế được. Một khi cơ sở hạ tầng giao thông (kể cả đường xá, cầu cống lẫn phương tiện còn quá kém) thì khó có thể nói đến việc đi lại cho đàng hoàng.
       Ba là, thái độ và cách ứng xử của một số người thi hành công vụ trong lĩnh vực đảm bảo trật tự an toàn giao thông (TTATGT) chưa được chuẩn mực, còn nhiều biểu hiện sai phạm. Đây cũng là nguyên nhân góp phần phá hỏng văn hóa giao thông. Việc xử phạt là để nhắc nhở người dân nhớ các nguyên tắc và lần sau không vi phạm nữa, nhưng hiện tượng nhận tiền lót tay để không viết biên lai phạt, cố tình tìm ra các lỗi không đáng có để phạt, bắt lái xe chung chi... đã làm cho các giá trị luật pháp bị phá vỡ, người dân nhờn luật, coi thường cả luật cũng như người thi hành công vụ.
       Bốn là, tầm nhìn và trình độ của người hoạch định chính sách trong công tác xây dựng văn hóa giao thông vẫn còn bất cập. Mặc dù công tác xây dựng văn hóa giao thông đã được triển khai trên thực tế nhưng nhìn chung vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Do đó, hiệu quả mang lại chỉ ở mức thấp. Công tác xây dựng văn hóa giao thông cho người tham gia giao thông được các chủ thể tiến hành với mục đích chưa rõ ràng cụ thể, nội dung kém phần phong phú, không tạo ra được sức hút cho người tham gia giao thông. Hình thức xây dựng còn mang tính đơn điệu với những phương pháp chưa phù hợp với tình hình thực tế.
       Từ những nguyên nhân trên, yêu cầu đặt ra đối với các nhà làm công tác đảm bảo TTATGT là phải xây dựng được môi trường giao thông an toàn, thân thiện, người tham gia giao thông chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật giao thông, cư xử có văn hóa, đặc biệt là phải có tính cộng đồng khi tham gia giao thông. Điều đó vừa thể hiện ý thức chấp hành pháp luật, vừa là văn hóa của người tham gia giao thông. Để có thể hình thành văn hóa giao thông luôn đòi hỏi một quá trình tiếp thu và rèn luyện bền bỉ, lâu dài, phải kết hợp nhiều biện pháp quản lý khác nhau của nhà nước.
       Để xây dựng văn hóa giao thông trong giai đoạn hiện nay, theo chúng tôi phải chú trọng các vấn đề cơ bản sau:
       Thứ nhất, xây dựng văn hóa giao thông trước hết là hình thành những thói quen tốt, thói quen bảo đảm an toàn, qua đó khơi dậy những nét đẹp thuần phong mỹ tục khi tham gia giao thông. Nhiều thói quen đã được luật hóa từ lâu như quy tắc tránh vượt, nhường đường và một số quy định mới hình thành như lắp đặt thiết bị giám sát hành trình đối với phương tiện kinh doanh vận tải hành khách, quy tắc lưu thông trên đường cao tốc. Còn nét ứng xử truyền thống như nhường chỗ, nhường đường cho trẻ em, người cao tuổi; ứng cứu người bị nạn; có thái độ ôn hòa khi không may xảy ra va chạm... vốn không phải là điều xa lạ đối với nhiều người tham gia giao thông. Vấn đề mấu chốt là phải xây dựng những thói quen và thái độ tích cực nói trên trở thành tập quán bền vững, ngày càng mở rộng và đi vào nhận thức chung của nhiều người, người vi phạm trở nên lạc lõng và bị mọi người chung quanh phê phán...
      Thứ hai, từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ tiên tiến, hiện đại đáp ứng yêu cầu với sự phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu đi lại của thành phố. Uỷ ban nhân dân thành phố cần xây dựng chiến lược quy hoạch phát triển giao thông vận tải thành phố Hồ Chí Minh ở từng giai đoạn để có cơ sở đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng giao thông trong tương lai; đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ về mạng, tách được các dòng xe, giảm các giao cắt của các dòng xe tại các nút giao thông.
       Thứ ba, tăng cường kiểm tra, đôn đốc cán bộ, chiến sĩ CSGT nhằm nâng cao hiệu quả công tác, phòng ngừa sai phạm, tiêu cực; nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động tấn công trấn áp tội phạm, nhằm xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn hoá, đồng thời củng cố hình ảnh người cán bộ, chiến sĩ CSGT đẹp hơn, văn hoá hơn trong con mắt và niềm tin của nhân dân.
       Thứ tư, phải kết hợp giáo dục và cưỡng chế, xác định giáo dục là biện pháp quan trọng hàng đầu, do đó phải thực hiện kiên trì, liên tục, phải nâng cao tính chuyên nghiệp, chọn đúng chủ đề và nội dung phù hợp với từng đối tượng, chú trọng giáo dục văn hóa giao thông gắn với phong trào “Toàn dân tham gia giữ gìn trật tự ATGT”. Các nhà quản lý giao thông phải tổ chức được nhiều hoạt động tuyên truyền kiến thức pháp luật cho nhân dân, phải đưa ra được nhiều hình thức tuyên truyền khác nhau phù hợp với từng lứa tuổi, từng đối tượng tham gia giao thông. Tuyên truyền giáo dục kiến thức pháp luật không chỉ là tuyên truyền nội dung của Luật Giao thông để mọi người nắm vững và hiểu được mà còn phải kết hợp với phê phán những hành vi vi phạm pháp luật giao thông, đưa ra cả những hình thức, mức xử phạt để răn đe ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông, nêu lên những tấm gương sáng điển hình trong công tác đảm bảo TTATGT, từ đó hình thành cho người dân ý thức tự giác chấp hành các quy định về đảm bảo an toàn giao thông mỗi khi tham gia giao thông.
       Bên cạnh việc đẩy mạnh các biện pháp tuyên truyền pháp luật về giao thông cần tăng cường cưỡng chế, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm, như thế sẽ vừa có tác dụng trực tiếp ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật giao thông, vừa là cách giáo dục trực quan có hiệu quả cao đối với người tham gia giao thông, từ đó sẽ góp phần xây dựng và nâng cao văn hóa giao thông ở Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng.
       Thứ năm, khẩn trương hoàn thiện hệ thống pháp luật về giao thông, tạo hành lang pháp lý để người tham gia giao thông chấp hành cũng như để các cơ quan chức năng thực thi các biện pháp của mình hiệu quả. Nhưng quy định của pháp luật về giao thông đường bộ đã được các cơ quan nhà nước ban hành và các văn bản dưới luật của Chính phủ và các bộ, ngành liên quan... đã tạo nên một hệ thống hành lang pháp luật tương đối đầy đủ, thống nhất. Các chế tài xử lý và các biện pháp cưỡng chế cũng dần được điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn tình hình. Tuy nhiên, thực tiễn luôn thay đổi và cũng có không ít những quy định pháp luật cần kịp thời được sửa đổi, bổ sung.
       Thứ sáu, tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm, các hành vi vi phạm pháp luật giao thông không những bị phê phán mà còn bị các cơ quan chức năng xử lý kịp thời. Điều này thể hiện tính công bằng trong hoạt động giao thông của con người. Người vi phạm buộc phải nhận thức rõ hành vi vi phạm của mình, bị sự phê phán từ xã hội và chịu những chế tài trước pháp luật. Đây chính là một trong những biện pháp tích cực, quan trọng để khuyến cáo, buộc mọi người phải tự nâng cao tầm văn hóa giao thông.
       Lực lượng CSGT Công an Thành phố Hồ Chí Minh cần huy động tối đa lực lượng, phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ triển khai quyết liệt, đồng bộ các biện pháp, xử lý nghiêm các vi phạm TTATGT theo Điện chỉ đạo số 209/HT ngày 06/8/2012 của Bộ Công an và Kế hoạch số 1610/C67 - P1 ngày 6/8/2013 của Cục CSGT đường bộ - đường sắt. Tập trung xử lý các hành vi vi phạm như: Chạy quá tốc độ quy định; tránh vượt không đúng quy định; đi không đúng phần đường, làn đường; chở quá tải, quá số người quy định; không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật; không có giấy phép lái xe; không đội mũ bảo hiểm khi đi xe mô tô, gắn máy; không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông, kiểm soát giao thông; phóng nhanh, vượt ẩu; đua xe trái phép; sau khi sử dụng rượu bia điều khiển phương tiện
Tác giả bài viết: ThS. Lê Trần Bảo Khoa - Giảng viên Trường Đại học CSND
Nguồn tin: Bài viết đã được đăng tải trên Tạp chí KHGD CSND số 73
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin cũ hơn

Ý kiến bạn đọc