Rss Feed
Chào mừng Khai giảng năm học 2020-2021 Trường Đại học Cảnh sát nhân dân

Một số điểm mới cơ bản về tội phạm ma túy trong Bộ luật hình sự 2015

Đăng lúc: Chủ nhật - 29/05/2016 21:11 - Người đăng bài viết: Tạp Chí
       Bộ luật hình sự (BLHS) 2015 đã được Quốc Hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 27 tháng 11 năm 2015, có hiệu lực từ ngày 01/7/2016. BLHS 2015 gồm có 426 điều luật, 26 chương, đã thể chế hóa đường lối chính sách của Đảng thể hiện trong Nghị Quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ XI, Nghị Quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách Tư pháp đến năm 2020, đảm bảo phù hợp với Hiến pháp 2013.
Qua nghiên cứu phần các tội phạm cụ thể ở chương XX “Các tội phạm về ma túy”, có một số điểm mới cơ bản như sau:
       1. Về cơ cấu điều luật và tên điều luật
       BLHS 1999 (sửa đổi bổ sung 2009) tại Điều 194 Tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy là tội ghép gồm có 03 tội: tàng trữ trái phép chất ma túy; vận chuyển trái phép chất ma túy; mua bán trái phép chất ma túy; chiếm đoạt chất ma túy. Tuy nhiên, xét về hành vi nguy hiểm cho xã hội của tội phạm thì hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy và hành vi chiếm đoạt chất ma túy không nguy hiểm bằng hành vi mua bán trái phép chất ma túy, trong khi đó Điều 194 lại qui định về định lượng, mức hình phạt đối với các hành vi này giống nhau nên thực tế gặp nhiều khó khăn trong định tội danh và hình phạt.
       Vì vậy để định tội danh và áp dụng mức hình phạt một cách công bằng phù hợp giữa các hành vi phạm tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy hoặc chiếm đoạt chất ma túy BLHS năm 2015 đã tách Điều 194 BLHS 1999 thành 04 tội: Tội tàng trữ trái phép chất ma túy (Điều 249); Tội vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250); Tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251); Tội chiếm đoạt chất ma túy (Điều 252). Nâng tổng số điều luật trong chương XX BLHS 2015 lên 13 Điều.
Nếu ở Điều 192 BLHS 1999 quy định Tội trồng cây thuốc phiện hoặc các loại cây khác có chứa chất ma tuý thì Điều 247 BLHS 2015 đã sửa đổi thành Tội trồng cây thuốc phiện, cây côca, cây cần sa hoặc các loại cây khác có chứa chất ma túy.
       2. Giảm hình phạt tử hình đối với các tội phạm về ma túy
       Việc hạn chế hình phạt tử hình ở nước ta hiện nay là sự thể hiện tinh thần của Hiến pháp năm 2013 về bảo vệ quyền sống của con người, đồng thời tiếp tục thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng về giảm hình phạt tử hình trong các Nghị quyết của Đảng như: Nghị quyết số 08/NQ-TW ngày 02/01/2002 và Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020. Theo đó, Nghị quyết số 49/NQ-TW đã khẳng định chủ trương “Hạn chế áp dụng hình phạt tử hình theo hướng chỉ áp dụng đối với một số ít loại tội phạm đặc biệt nghiêm trọng”. Do vậy, để góp phần giảm án tử hình trên thực tế, BLHS 2015 đã tách tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma tuý thành các tội danh độc lập, đồng thời chỉ giữ lại hình phạt tử hình đối với tội mua bán trái phép chất ma túy, tội vận chuyển trái phép chất ma túy. Còn đối với các tội danh khác thì mức hình phạt cao nhất là tù chung thân.
       3. Sửa đổi một số tình tiết định khung hình phạt 
      
- Điều 247 BLHS 2015 về Tội trồng cây thuốc phiện, cây côca, cây cần sa hoặc các loại cây khác có chứa chất ma túy đã liệt kê thêm các hành vi vi phạm ở khoản 1 như:
       
a) Đã được giáo dục 02 lần và đã được tạo điều kiện ổn định cuộc sống;
      
b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
       c) Với số lượng từ 500 cây đến dưới 3.000 cây.
       Đồng thời Điều luật đã bổ sung thêm  khoản 4“Người nào phạm tội thuộc khoản 1 Điều này, nhưng đã tự nguyện phá bỏ, giao nộp cho cơ quan chức năng có thẩm quyền trước khi thu hoạch, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự” mà ở Điều 192 BLHS 1999 chưa có. Khoản 2 của điều luật bổ sung thêm điểm b “Với số lượng 3.000 cây trở lên”.
      - Điều 248, Điều 253, 254, 255, 256, 257: điểm b, khoản 2 sửa “phạm tội nhiều lần” thành “Phạm tội 02 lần trở lên”;
Các điều luật ở chương XX của BLHS 2015 ở khoản 1 không chỉ quy định các mức chế tài như BLHS 1999 mà còn liệt kê vi phạm cụ các hành vi, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho người áp dụng luật.
       4. Về việc xác định hàm lượng chất ma túy để làm căn cứ định tội, định khung hình phạt
       Bộ luật hình sự 2015 đã có những sửa đổi, bổ sung đáng lưu ý về định lượng, đơn vị tính cũng như hình phạt. Theo hướng quy định cụ thể, rõ ràng mức tối thiểu đến mức tối đa định lượng các chất ma túy để truy cứu trách nhiệm hình sự trong từng điều luật, đó là các Điều 249, Điều 250, Điều 252 qui định cụ thể về định lượng, xác định mức tối thiểu đến mức tối đa các chất ma túy để cấu thành tội phạm như:
       Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc côca có khối lượng từ 01 gam đến dưới 500 gam; Hêroin, côcain, Methamphetamine, Amphetamine, MDMA có khối lượng từ 0,1 gam đến dưới 05 gam; Lá, rễ, thân, cành, hoa, quả, cây cần sa hoặc lá cây côca có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 25 kilôgam.
       Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 05 kilôgam đến dưới 50 kilôgam; Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 10 kilôgam.
       Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 01 gam đến dưới 20 gam; Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 10 mililit đến dưới 100mililit.
       Quy định cụ thể việc định lượng các tiền chất, các phương tiện, dụng cụ dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy tại các Điều 253 và Điều 254.
       Về định lượng các chất ma túy, BLHS 2015 thay đổi đơn vị tính từ “trọng lượng” thành “khối lượng”, các vụ án ma túy từ trước đến nay khi thu giữ được vật chứng đều được xác định bằng gam, kilogam… đây chính là đơn vị tính khối lượng chứ không phải trọng lượng. Vì vậy, BLHS năm 2015 đã thay đổi đơn vị tính từ “trọng lượng” thành “khối lượng” trong các điều luật để đảm bảo tính chính xác của đơn vị tính.
     BLHS năm 2015 đã quy định thêm một số chất ma túy nằm trong danh mục các chất ma túy đã được Chính phủ quy định vào các Điều luật cụ thể như chất ma túy Methamphetamine, Amphetamine, MDMA…
Tác giả bài viết: Phan Công Chuyển
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin cũ hơn

Ý kiến bạn đọc