Rss Feed
Xây dựng phong cách người CAND bản lĩnh
Tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật
Bông Hồng Xanh
tap chi

Thống kê

  • Đang truy cập: 41
  • Khách viếng thăm: 40
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 3954
  • Tháng hiện tại: 102659
  • Tổng lượt truy cập: 2446847

Vai trò của Nhà trường đối với vấn đề giáo dục đạo đức mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Đăng lúc: Thứ bảy - 27/08/2016 22:35 - Người đăng bài viết: Tạp Chí
       Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa kiệt xuất của thế giới. Cuộc đời, sự nghiệp của Người đã phấn đấu cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, cho tự do và hạnh phúc của nhân dân. Đánh giá về Hồ Chí Minh, Nghị quyết của Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Người đã viết: “Chủ tịch Hồ Chí Minh là một biểu tượng kiệt xuất về quyết tâm của cả một dân tộc, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, góp phần vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội".
       Đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam, di sản tinh thần mà Hồ Chí Minh để lại được Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng (2011) khẳng định: “Là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý báu của Đảng và của dân tộc ta”.
     Quán triệt quan điểm đó, Đảng ta đã ra các Chỉ thị về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới, với mục đích, yêu cầu nhằm làm cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân nhận thức sâu sắc nguồn gốc, nội dung, giá trị, vai trò của tư tưởng Hồ Chí Minh; làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh ngày càng giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần, tư tưởng của dân tộc ta.
       Về vấn đề đạo đức cách mạng, Hồ Chí Minh quan niệm đạo đức cách mạng là trung với nước, hiếu với dân, suốt đời phấn đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng chiến thắng; là cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; luôn yêu thương, quý trọng con người, sống có tình có nghĩa và tinh thần quốc tế trong sáng.
       Về công tác giáo dục đạo đức, theo quan điểm của Hồ Chí Minh là hoạt động của các cá nhân và thiết chế xã hội nhằm hình thành những phẩm chất đạo đức ổn định, những nhu cầu, niềm tin, tình cảm, thói quen trong hành vi đạo đức trên cơ sở nhận thức lý tưởng đạo đức và những nguyên tắc đạo đức xã hội. Thông qua giáo dục đạo đức, các khái niệm, giá trị đạo đức được nhận thức sâu sắc và hành động con người sẽ phù hợp với các chuẩn mực xã hội làm cho con người tự điều chỉnh hành vi của mình.
       Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng. Cần phải phát huy đầy đủ dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng quan hệ thật tốt, đoàn kết thật chặt chẽ giữa thầy và thầy, giữa thầy và trò, giữa học trò với nhau, giữa cán bộ các cấp, giữa Nhà trường và nhân dân để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ đó”. Gia đình, Nhà trường và xã hội luôn được coi là tam giác giáo dục quan trọng đối với mỗi con người. Sự phối hợp của gia đình, Nhà trường, xã hội trong nuôi dưỡng, giáo dục, nâng đỡ là những đòn bẩy cho sự phát triển toàn diện của mỗi cá nhân. Tầm quan trọng của mỗi lực lượng trong các mối quan hệ với bản thân mỗi người rất khác nhau nhưng có sự tác động biện chứng trong việc hình thành một cá thể giáo dục toàn diện. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi xin trao đổi một số vấn đề về vai trò của Nhà trường đối với giáo dục đạo đức mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
       Theo Hồ Chí Minh, Nhà trường giữ vai trò quan trọng trong việc tác động một cách có mục đích, có kế hoạch để hình thành nhân cách xã hội của thế hệ trẻ - xã hội hóa cá nhân theo những yêu cầu xã hội và nền giáo dục mong đợi; truyền bá và chuyển giao di sản văn hóa, chuẩn bị cho cá nhân bước vào đời sống xã hội với hành trang tri thức, trí tuệ, đạo đức, thái độ tình cảm và nghề nghiệp. Hồ Chủ tịch khẳng định: “... sự học tập ở trong trường có ảnh hưởng rất lớn cho tương lai của thanh niên, và tương lai của thanh niên tức là tương lai của nước nhà”4. Trong giáo dục đào tạo, trước hết phải xem trọng giáo dục đạo đức. Cổ nhân xưa đã khẳng định: “Tiên học lễ, hậu học văn”, truyền thống đó từ lâu đã ăn sâu vào nền giáo dục của chúng ta. Tuy vậy, việc thật sự thực hiện đúng mức mục tiêu giáo dục là vấn đề rất đáng được xem xét kỹ lưỡng. Việc học tập của thế hệ trẻ cần phân định nhiệm vụ trong từng giai đoạn đào tạo và phải hoàn thành nhiệm vụ của từng giai đoạn đó. Giáo dục con người phải có tính hệ thống bởi sản phẩm đòi hỏi là một chỉnh thể hoàn thiện.
       Trong thời kỳ đổi mới, những đòi hỏi về trình độ lao động làm cho chúng ta coi trọng giáo dục ngành nghề, giáo dục tri thức ngay từ khi bắt đầu sự nghiệp giáo dục một con người. Trong những lần nghị sự, xem xét lại mục tiêu giáo dục Nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, GS. Nguyễn Thiện Nhân đã nói: “Giáo dục phổ thông chính là giáo dục làm người”. Như vậy, có thể hiểu rằng, giáo dục đạo đức, lối sống, ứng xử là mục tiêu giáo dục cần được xem trọng trước hết, là bước đệm đầu tiên vô cùng quan trọng trong đào tạo con người. Điều này phù hợp với bản sắc văn hóa dân tộc, phù hợp với yêu cầu, tạo tiền đề để hình thành nhân cách và các giá trị khác cho con người trưởng thành trong tương lai cho xã hội. Là một người đặc biệt quan tâm đến vấn đề giáo dục con người, Hồ Chí Minh đã phân định nhiệm vụ cụ thể cho từng cấp giáo dục vào ngày khai trường, năm học 1955: “Đại học thì cần kết hợp lý luận khoa học với thực hành, ra sức học tập lý luận và khoa học tiên tiến của các nước bạn, kết hợp với thực tiễn của nước ta, để thiết thực giúp ích cho công cuộc xây dựng nước nhà; Trung học thì cần đảm bảo cho học trò những tri thức phổ thông chắc chắn, thiết thực, thích hợp với nhu cầu và tiền đồ xây dựng nước nhà, bỏ những phần nào không cần thiết cho đời sống thực tế; Tiểu học thì cần giáo dục các cháu thiếu nhi: Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, trọng của công. Cách dạy phải nhẹ nhàng và vui vẻ, chớ gò ép thiếu nhi vào khuôn khổ của người lớn. Phải đặc biệt chú ý giữ gìn sức khoẻ của các cháu”. Lời dạy đó của Người, với thực tiễn đất nước thống nhất, kiến thiết, đổi mới hơn 60 năm sau vẫn còn nguyên giá trị. Xem xét lại mục tiêu giáo dục để đảm bảo đào tạo những con người cho xã hội vừa “hồng”, vừa “chuyên”, đủ tài và đức là bài học cho giáo dục Việt Nam hôm nay soi lại trong đào tạo nhân lực cho xã hội, lực lượng cốt yếu của xây dựng chủ nghĩa xã hội. Cụ thể của vấn đề giáo dục đạo đức trong Nhà trường hiện nay là: Sự tôn trọng luật pháp, trung thực, trọng lẽ phải. Trên nền tảng của giáo dục đạo đức đó các giá trị khác như: Giáo dục tư tưởng, chính trị, lối sống mới thực sự hình thành.
       Để hoàn thành nhiệm vụ đặt ra, trong Nhà trường cần tập trung chú ý phát triển tốt nhất hai nhân tố cốt lõi của sự nghiệp giáo dục là: Thầy và trò. Thầy phải nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, dạy cho “dễ hiểu, dễ nhớ, nhanh chóng và thiết thực”7. Trò phải thi đua học tập, phải biết tiết kiệm, giữ gìn tài sản của Nhà trường và phải giữ kỷ luật. Hồ Chí Minh đã nói: “Óc những người tuổi trẻ trong sạch như một tấm lụa trắng.
       Nhuộm xanh thì nó sẽ xanh. Nhuộm đỏ thì nó sẽ đỏ”. Người thầy có vị trí rất quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho học trò. Trong Nhà trường, không nhất thiết người thầy giảng dạy môn học về đạo đức thì mới nêu gương, giáo dục cho học trò về đạo đức, mà tất cả các thầy cô giáo đều phải đứng lớp bằng tâm huyết nghề nghiệp, bằng tác phong, lối ứng xử thông qua hoạt động dạy học của mình. Vì thế, nâng cao chất lượng giáo viên cả về chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp là yêu cầu quan trọng hàng đầu trong việc cải thiện hiệu quả giáo dục đối với cơ sở đào tạo.
       Ngoài ra, trong nhà trường cần phát động phong trào thi đua “người tốt, việc tốt”, thi đua các lớp; xây dựng và giáo dục truyền thống Nhà trường; phát huy truyền thống cách mạng của Đảng, các truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc và truyền thống riêng của các lĩnh vực chuyên môn mà Nhà trường đào tạo, chú trọng giáo dục đạo đức ngành nghề. Nhà trường cần kiến tạo nên môi trường sư phạm trong sạch, lành mạnh về nền nếp kỷ luật ăn, mặc, nghỉ ngơi và phong cách ứng xử, tạo ra không gian sinh hoạt giáo dục đạo đức thường xuyên cho người học. Nhà trường giữ vai trò quan trọng và chủ động trong giáo dục con người nhưng “Nhà trường phải gắn liền với thực tế của nước nhà, với đời sống của nhân dân. Thầy giáo và học trò, tuỳ hoàn cảnh và khả năng, cần tham gia những công tác xã hội, ích nước lợi dân”. Đó là cách thức thiết thực để đưa cá nhân vào xã hội, xã hội hóa giáo dục cá nhân giúp mỗi con người hiểu rõ hơn về thực tiễn cuộc sống, thực tiễn xã hội, lý tưởng cách mạng, xây dựng lối sống tập thể, lối sống của chế độ xã hội chủ nghĩa. Nhà trường phối hợp với các cơ quan, các tổ chức xã hội phát động các phong trào bài trừ, phòng chống các tệ nạn xã hội và các hiện tượng tiêu cực như: Bạo lực học đường, ma túy, mại dâm, cờ bạc, gian lận trong thi cử, lối sống lai căng, thực dụng, sử dụng các sản phẩm đồi trụy, không lành mạnh...
       Những tư tưởng quý báu trên đây của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác giáo dục đạo đức trong Nhà trường vẫn còn nguyên giá trị cả về lý luận cũng như thực tiễn. Trong bối cảnh thời đại và quốc tế ngày nay, những tư tưởng đó lại càng có giá trị hơn bao giờ hết. Học tập, thấm nhuần và quán triệt một cách sâu sắc những chân lý đó sẽ giúp chúng ta có thêm niềm tin và sức mạnh để sống, lao động, chiến đấu và cống hiến theo gương Bác Hồ vĩ đại. Các thầy giáo, cô giáo và các lực lượng giáo dục cần vận dụng sáng tạo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ vào công tác giáo dục cụ thể, góp phần đào tạo nên những con người tốt, những công dân tốt cho nước nhà.
Tác giả bài viết: Phạm Đức Lương - Trường Đại học Cảnh sát nhân dân
Nguồn tin: *Bài viết đã được đăng tải trên Tạp chí KHGD CSND số 77 (tháng 6/2016)
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 6 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin cũ hơn

Ý kiến bạn đọc

 

Văn bản mới

Số: 13/2017/QH14
Tên: (Luật Cảnh vệ)

Ngày BH: (19/06/2017)

Số: Chỉ thị số 13-CT/TW
Tên: (Về tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng)

Ngày BH: (11/01/2017)

Số: Thông tư 49/2017/TT-BCA
Tên: (Quy định chi tiết chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự; thành phần, số người thực hiện nhiệm vụ khi giám định đối với trường hợp khám nghiệm tử thi, mổ tử thi và khai quật tử thi)

Ngày BH: (25/10/2017)

Số: Chỉ thị số 14-CT/TW
Tên: (Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng)

Ngày BH: (18/07/2017)

Số: 1884/QyĐ-T48
Tên: (Quy định về văn hóa ứng xử của cán bộ, giảng viên, công nhân viên và sinh viên Trường Đại học CSND)

Ngày BH: (12/10/2017)

Số: 27/2017/TT-BCA
Tên: (Quy định về quy tắc ứng xử của Công an nhân dân)

Ngày BH: (21/08/2017)

Số: 124/2015/NĐ-CP
Tên: (NGHỊ ĐỊNH SỐ 185/2013/NĐ-CP NGÀY 15 THÁNG 11 NĂM 2013)

Ngày BH: (14/11/2013)

Số: Chứng chỉ Tin học ICDL
Tên: (ICDL là chứng chỉ kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin)

Ngày BH: (12/11/2015)

Số: 2785/BYT-KCB
Tên: (Tăng cường thực thi Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá và hưởng ứng Ngày thế giới không thuốc lá; Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2016)

Ngày BH: (15/05/2016)

Số: VBQPPL
Tên: (Hệ thống văn bản về thuế 2)

Ngày BH: (09/05/2017)